Ademen gaat zo vanzelf… totdat je er bewust van wordt dat je ‘ademhaling’ aandacht vraagt.

Functioneel ademen

Wat in de volksmond ‘ademhaling’ wordt genoemd, is in mijn ogen een vanzelfsprekende en natuurlijke stroom van lucht, van zuurstof, van koolstofdioxide, van levensenergie! Die stroom van adem wordt aangestuurd door ons autonome zenuwstelsel, dus zonder na te denken. Je ademt dan, wat je ook doet, precies zó dat alles klopt in ons ingenieuze lichaam. Je bent onbewust in staat om functioneel te ademen. Je ademstroom zorgt dat je vanuit binnen mee naar buiten brengt wat je niet meer nodig hebt. Je maakt daarmee ruimte om met je adem je weer te voeden met wat je van buitenaf mee laat stromen naar binnen.

Wat als je ervaart dat ademen helemaal niet zo gemakkelijk en automatisch en altijd kloppend gaat?

Dat je voelt dat je niet lekker kunt doorademen, niet genoeg lucht binnen lijkt te krijgen of sneller gaat ademen dan je gewend bent…

Onbewuste spanning en het effect op je adem

Ons lichaam zal, als het maar enigszins in balans is, alle autonome processen, zoals je hartslag, je spijsvertering en dus ook je adem, zo goed mogelijk proberen te laten verlopen. Wanneer je autonome systeem door (onbewuste) spanning of langdurige drukte ook maar iets uit balans raakt, heeft dat dus ook invloed op je ademstroom, zonder dat er daadwerkelijk iets met je longen aan de hand is.
 
Soms merk je het helemaal niet als je autonome systeem wat uit balans raakt, want je lichaam reageert in eerste instantie nog heel subtiel: wat lichte vermoeidheid, een beetje concentratieverlies, af en toe wat spanning in je nek of schouders of een wat rusteloos gevoel en onrustiger slapen. Signalen die je vaak toeschrijft aan iets anders óf wellicht niet eens echt bewust opmerkt. Signalen die je vaak toeschrijft aan iets anders óf wellicht niet eens echt bewust opmerkt. Wil je weten hoe het bij jou zit? Doe dan de adem- en spanningscheck.

Je uit balans geraakte autonome systeem heeft dus invloed op je ademritme en dáárdoor gaat je ademcentrum in je brein net iets anders functioneren dan je gewend bent. En die subtiele verandering heeft meer effect op je lichaam dan je wellicht denkt. Het gevolg?

Hoe je ademcentrum reageert op oppervlakkig ademen

Je ademcentrum in je brein reageert op de hoeveelheid koolstofdioxide (CO₂₎ in je bloed en veel minder op zuurstof (O_2). Het is dus juist je CO₂ -metertje dat registreert dat je ademritme is veranderd. Bij een iets snellere en iets minder diepe adem krijg je per minuut toch meer luchtverplaatsing. Je ademt onbewust meer CO₂ uit dan normaal, ook al heb je het gevoel dat je juist niet goed kunt uitademen.
Je ademcentrum merkt dat je CO₂  hoeveelheid in je bloed daalt en geeft een signaal: ‘even opletten’. Hierdoor onstaat het effect dat je kalmerende zenuwstelsel (parasympathicus) te weinig signalen van veiligheid en rust ontvangt. Je activerende zenuwstelsel (sympathicus) wordt hierdoor minder geremd en onderdrukt en brengt daardoor je lijf nóg een beetje meer in de actiestand. Dit geeft je een iets groter gevoel van onrust met een iets hogere hartslag en nog weer iets snellere adem tot gevolg.

Te weinig CO₂ en het effect op zuurstofopname

Een ander effect van een lagere hoeveelheid CO₂ in je bloedbaan is dat jouw zuurstoftransportcel (rode bloedcel) de zuurstof minder makkelijk losmaakt van het eiwit hemoglobine in die transportcel. De zuurstof blijft dus voor een deel ‘vastzitten’ in je bloedbaan en kan daardoor minder goed worden opgenomen in je spierweefsel en organen. Het gevolg: je lichaam krijgt minder energie, fysieke inspanning voelt zwaarder en je herstel duurt langer.

Van subtiele verandering naar ademklachten en de vicieuze cirkel

Ons lichaam zit dus ingenieus in elkaar! Het is een fijn afgesteld systeem waarbij kleine veranderingen in jou, door onbewuste spanning van een drukke baan of zorgen, op de lange termijn een grote invloed kunnen hebben op hoe jij functioneert.
Wat als klein begint, kan zich langzaam opstapelen: een subtiele verandering in je ademruimte, een verhoogd gevoel van onrust, minder energie, allerlei klachten en minder en trager herstel. Gelukkig is dit proces wel beïnvloedbaar!